Tứ vật thang là bài thuốc bổ dưỡng huyết, kích hoạt và thúc đẩy lưu thông máu, bất kỳ ai bị thiếu máu hoặc suy nhược cơ thể, bất kể giới tính đều có thể sử dụng. Vị thuốc không gây tác dụng phụ như nội tiết tố nam, nữ nên có thể yên tâm sử dụng.
Nguyên liêu chuẩn bị bài thuốc “tứ vật thang”
– Đương quy (当归): 10gam
– Xuyên khung (川芎) : 5gam
– Bạch thược (芍药): 6gam
– Địa hoàng (地黄) : 12gam
– Thịt gà hoặc các loại thịt khác.
Phân tích công hiệu:
1. Đương quy: Bổ huyết, dưỡng huyết.
2. Xuyên khung: Hoạt huyết hành khí, người bị rong kinh hoặc mắc các bệnh xuất huyết cần cẩn thận khi dùng.
3. Bạch thược: Có tác dụng bổ huyết, điều kinh, giảm đau.
4. Địa hoàng: Có tác dụng tư âm, bổ huyết, lương huyết.
Chỉ định: Tứ vật thang là bài thuốc cơ bản để điểu kinh bổ huyết, có tác dụng cải thiện tình trạng thiếu máu, cơ thể suy nhược, thúc đẩy tuần hoàn máu, điều hòa chức năng tử cung, an thần và chống co thắt. Phụ nữ thể chất huyết hư thường có kinh nguyệt kéo dài, dùng tứ vật thang vào thời điểm sắp hết kỳ kinh có thể giúp tử cung co lại, đẩy hết máu kinh ra ngoài.
– Tứ vật thang có thể được sử dụng rộng rãi trong điều trị các bệnh về máu và hệ tuần hoàn như:
– Thiếu máu do thiếu sắt: Có thể gia thêm đảng sâm, hoàng kỳ, hà thủ ô, trần bì.
– Thiếu máu bất sản: Có thể gia thêm kỷ tử, thỏ ty tử, ba kích thiên, dâm hương hoắc.
– Xơ vữa động mạch: thêm đào nhân, trạch trả, sơn tra, hà thủ ô.
– Tăng huyết áp: Thêm câu đằng, địa long, thạch quyết minh.
Tốt nhất bạn nên để thầy thuốc đông y khám và nắm rõ tình trạng bệnh trước khi gia giảm phối thêm thuốc.
Lưu ý:
– Tứ vật thang là thuốc bổ mang tính ôn táo, không phù hợp với người có thể chất huyết nhiệt, hỏa vượng. Nếu người huyết hư lại có hiện tượng loét miệng, nổi mụn thì nên dùng bài tứ vật thang gia hoàng liên – hoàng cầm có tác dụng “trên mát, dưới ấm”.
– Ngươi có chức năng tì vị yếu, dễ tiêu chảy cần điều chỉnh liều lượng vì địa hoàng, xuyên khung và đương quy có thể gây tác dụng lên đường tiêu hóa.
– Những người bị mất máu nhiều dẫn đết suy kiệt không nên sử dụng.
– Nếu dễ bị đầy bụng sau khi dùng có thể thêm “sa nhân” vào bài tứ vật thang để điều khí.
– Người dễ bị tiêu chảy nên giảm lượng đương quy.
– Người bị huyết nhiệt khi dùng xuyên khung nên giảm liều lượng.
– Về việc sử dụng bạch thược: Người huyết nhiệt nên dùng xích thược.
– Người có thể chất hư hàn nên dùng thục địa hoàng, người có triệu chứng nhiệt nên dùng sinh địa hoàng. Nếu vừa cần bổ vừa cần thanh nhiệt tiêu viêm thì dùng sinh địa và thục địa, mỗi loại 1 nửa. Sinh địa chứa nhiều đường, khó tiêu hóa, dùng nhiều sẽ ảnh hưởng tới chức năng tiêu hóa, không nên dùng lâu dài.
– Khi sắc bìa tứ vật thang với người có triệu chứng khô miệng, lưỡi khô, khô nóng có thể thêm huyền sâm.
Cách sắc thuốc tứ vật thang bổ máu, dưỡng huyết
Bước 1: Rửa sơ qua các vị thuốc, sau đó ngâm 6 bát nước, nếu có thời gian thì ngâm khoảng 1 tiếng trước khi đun là tốt nhất.
Bước 2: Dùng lửa lớn đun sôi, sau khi nước sôi thì chuyển sang lửa vừa và nhỏ, tiếp tục đun khoảng 30 phút rồi cho thêm thịt gà hoặc các loại thịt khác. Sau đó đun thêm 20 phút nữa thì cho thêm một chút rượu nấu ăn, tiếp tục đun thêm 10 – 20 phút nữa rồi tắt bếp .
Nghiêm cấm sử dụng bài thuốc tứ vũ thang:
– Những người dị ứng với các thành phần của thuốc
– Phụ nữ mang thai không sử dụng
– Những người bị âm hư hỏa (biểu hiện lòng bàn tay, lòng bàn chân nóng, đổ mồ hôi đêm, miệng lưỡi khô..), thấp tắc trung hỏa (bụng chướng, chán ăn, rêu lưỡi dày và nhờn và các triệu chứng khó tiêu khác), người chướng bụng rõ rết, người khí huyết yếu sau khi bị chảy máu nhiều, người âm dương hư ( đồng thời ớn lạnh, bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm).
– Chống chỉ định với phụ nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt hoặc mãn kinh, người có phản ứng viêm, chức năng tiêu hóa yếu, dễ nổi nóng, thường xuyên bị khô miệng.
– Trẻ em: Sử dụng dưới sự hướng dẫn của bác sỹ và sự giám sát của cha mẹ.
– Người cao tuổi: Có thể trạng yếu nên sử dụng sản phẩm theo hướng dẫn của bác sỹ.
Những loại thuốc có thể tương tác với bài thuốc tứ vũ thang
– Thuốc này có thể tương tác với các thuốc khác nếu dùng cùng lúc. Do đó, nếu bạn đang dùng thuốc khác thì cần thông báo cho bác sỹ tất cả các loại thuốc bạn đang dùng, cũng như bất kỳ tình trạng bệnh lý nào đã được xác nhận.
Tác dụng phụ của bài thuốc tứ vũ thang:
– Hiện chưa có ghi nhận rõ ràng về các phản ứng phụ thường gặp. Tuy nhiên nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào trong quá trình dùng bài thuốc này, chẳng hạn như phát ban, đau dạ dày hoặc chóng mặt, đánh chống ngực, nổi mụn, đau họng, tiêu chảy bạn nên ngừng dùng thuốc ngay lập tức và liên hệ với bác sỹ.
